Ngày 06/04/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 133/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết các hành vi vi phạm và mức xử phạt trong lĩnh vực điện lực. Nghị định này đặt ra khung xử lý nghiêm khắc hơn, đặc biệt với các hành vi phổ biến như thu tiền điện sai quy định, trộm cắp điện hay vi phạm kỹ thuật trong sử dụng điện.
Xem thêm: Điện mặt trời: Giảm chi phí, nâng tầm thương hiệu xanh
Quy định về giá điện cho người thuê nhà
Theo quy định hiện hành, điện sử dụng tại các khu nhà trọ, chung cư mini nếu tính theo giá điện sinh hoạt thì phải áp dụng đúng biểu giá do Nhà nước ban hành.
Cụ thể:
- Chủ nhà không được tự ý nâng giá điện vượt mức quy định
- Việc tính giá điện cần minh bạch, có căn cứ rõ ràng
- Người thuê có quyền được biết và kiểm tra cách tính tiền điện
Trong trường hợp chủ nhà mua điện theo giá sinh hoạt nhưng thu lại của người thuê với mức cao hơn, hành vi này được xem là vi phạm pháp luật.
Mức xử phạt khi thu tiền điện sai quy định
Theo Nghị định 133/2026/NĐ-CP, mức xử phạt được áp dụng như sau:
- Phạt tiền từ 20 triệu đến 30 triệu đồng đối với hành vi thu tiền điện cao hơn giá quy định
- Áp dụng đối với cá nhân, hộ gia đình hoặc tổ chức cho thuê nhà
Đây là mức phạt tương đối cao, thể hiện sự siết chặt quản lý của cơ quan chức năng đối với lĩnh vực này.
Nghĩa vụ hoàn trả tiền thu vượt
Không chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính, chủ nhà vi phạm còn phải:
- Hoàn trả toàn bộ số tiền đã thu vượt cho người thuê
- Trong một số trường hợp, có thể phát sinh nghĩa vụ trả thêm tiền lãi (nếu có tranh chấp hoặc thỏa thuận)
- Nếu không xác định được người thuê để hoàn trả, số tiền này sẽ phải nộp vào ngân sách nhà nước
Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi tài chính chính đáng cho người thuê nhà.
Nhóm vi phạm mức phạt từ 3 – 5 triệu đồng
Các hành vi vi phạm phổ biến bao gồm:
- Cản trở người có thẩm quyền kiểm tra việc sử dụng điện
- Sử dụng thiết bị hoặc thực hiện hành vi gây hư hỏng, sự cố hệ thống điện của bên bán điện
- Sử dụng điện sai mục đích có mức giá cao hơn thỏa thuận trong hợp đồng
- Không thông báo khi giảm số hộ dùng chung công tơ
- Kê khai không đúng số người sử dụng điện nhằm được cấp định mức cao hơn thực tế
Nhóm vi phạm mức phạt từ 5 – 8 triệu đồng
- Tự ý lắp đặt, đóng, cắt, sửa chữa, di chuyển hoặc thay thế các thiết bị điện, công trình điện thuộc quản lý của bên bán điện
Nhóm vi phạm mức phạt từ 8 – 10 triệu đồng
- Tự ý đóng điện khi công trình chưa được nghiệm thu
- Sử dụng điện trong thời gian bị ngừng cấp điện do vi phạm
Nhóm vi phạm mức phạt từ 10 – 14 triệu đồng
- Sử dụng thiết bị đo đếm điện chưa được kiểm định, hiệu chuẩn hoặc thử nghiệm theo quy định của pháp luật về đo lường
Xử phạt hành vi trộm cắp điện
Hành vi trộm cắp điện dưới mọi hình thức sẽ bị xử phạt theo giá trị sản lượng điện bị chiếm đoạt:
- Từ 4.000.000 – 10.000.000 đồng: nếu giá trị dưới 1.000.000 đồng
- Từ 10.000.000 – 20.000.000 đồng: nếu giá trị từ 1.000.000 đến dưới 2.000.000 đồng
Trường hợp:
- Giá trị từ 2.000.000 đồng trở lên, hoặc
- Dưới 2.000.000 đồng nhưng có dấu hiệu cấu thành tội phạm
👉 Sẽ bị chuyển hồ sơ sang cơ quan tố tụng để xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự.
Mức phạt đối với khách hàng sử dụng điện lớn
Đối với các tổ chức, doanh nghiệp sử dụng điện quy mô lớn, mức xử phạt cao hơn đáng kể: Từ 60.000.000 – 80.000.000 đồng đối với các hành vi:
- Sử dụng thiết bị điện, thiết bị đấu nối không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật
- Không tuân thủ lệnh điều độ của hệ thống điện
- Không thực hiện cắt giảm điện khi có yêu cầu từ bên bán điện
- Không đầu tư hệ thống đo đếm, thu thập và quản lý dữ liệu điện theo quy định
Nguyên tắc xử lý khi có dấu hiệu hình sự
Trong trường hợp hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm:
- Cơ quan có thẩm quyền sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan tố tụng hình sự
- Nếu không đủ yếu tố cấu thành tội phạm, hồ sơ sẽ được chuyển lại để xử phạt hành chính
Quy trình này được thực hiện theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan.
Vì sao cần siết chặt giá điện nhà trọ?
Trong thực tế, tình trạng chủ nhà thu tiền điện cao hơn giá quy định đã diễn ra phổ biến trong nhiều năm, đặc biệt tại các khu vực đông sinh viên, công nhân.
Một số nguyên nhân thường gặp:
- Người thuê không nắm rõ quy định về giá điện
- Thiếu minh bạch trong hóa đơn và cách tính
- Tâm lý ngại khiếu nại hoặc thay đổi chỗ ở
Việc ban hành quy định mới giúp:
- Bảo vệ quyền lợi người thuê nhà
- Tăng tính minh bạch trong sử dụng điện
- Hạn chế tình trạng thu lợi không hợp lý từ chênh lệch giá điện
Người thuê nhà cần lưu ý gì?
Để bảo vệ quyền lợi của mình, người thuê nhà nên:
- Yêu cầu chủ nhà cung cấp thông tin rõ ràng về giá điện
- Theo dõi chỉ số điện và cách tính tiền hàng tháng
- So sánh với biểu giá điện sinh hoạt do Nhà nước ban hành
- Phản ánh hoặc khiếu nại nếu phát hiện dấu hiệu thu sai
Việc chủ động tìm hiểu và giám sát sẽ giúp hạn chế rủi ro bị thu phí không hợp lý.
Quy định tại Nghị định 133/2026/NĐ-CP là bước tiến quan trọng trong việc quản lý giá điện tại nhà cho thuê. Từ năm 2026, hành vi thu tiền điện cao hơn quy định không chỉ bị xử phạt nặng mà còn phải hoàn trả toàn bộ số tiền thu sai.
Người thuê nhà nên nắm rõ quy định để tự bảo vệ quyền lợi của mình, trong khi chủ nhà cần tuân thủ đúng pháp luật để tránh các rủi ro không đáng có.
Xem thêm: Người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định sẽ bị phạt đến 30 triệu đồng