Bộ Tài chính: Điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế năm 2026 cần tính toán kỹ

Bộ Tài chính khuyến nghị thận trọng khi điều chỉnh giá điện năm 2026

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5 do Thủ tướng chủ trì, Bộ Tài chính cho biết việc điều chỉnh giá điện, cùng với giá dịch vụ giáo dục và y tế trong năm 2026 cần được tính toán kỹ lưỡng nhằm hạn chế tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và tạo điều kiện thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm.

Theo đánh giá của Chính phủ, kinh tế – xã hội 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, áp lực hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm vẫn rất lớn. Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ, tránh tình trạng chậm trễ ảnh hưởng đến việc triển khai các chủ trương và chính sách phát triển kinh tế.

Nhiều chỉ tiêu kinh tế duy trì mức tăng trưởng tích cực

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, sản xuất công nghiệp tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế.

• Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 5/2026 ước tăng hơn 8,7% so với cùng kỳ năm trước.
• Tính chung 5 tháng đầu năm, IIP tăng hơn 9%, mức tăng cao nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2021.
• Riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng gần 9,5%, tiếp tục đóng vai trò là động lực tăng trưởng chủ yếu.

Hoạt động thương mại và dịch vụ cũng ghi nhận nhiều kết quả khả quan.

• Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 5 tháng đầu năm tăng hơn 11%, là mức tăng cao nhất kể từ năm 2024.
• Khách du lịch quốc tế đạt gần 11 triệu lượt, tăng gần 15% so với cùng kỳ và là mức cao nhất từ trước đến nay.
• Sản xuất nông nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, góp phần bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng lưu ý ngành nông nghiệp đang chịu nhiều tác động từ hiện tượng El Nino, nắng nóng kéo dài, hạn hán, xâm nhập mặn, mưa bão và chi phí phân bón, vật tư nông nghiệp vẫn ở mức cao.

Lạm phát tiếp tục là áp lực trong điều hành giá

Bên cạnh các tín hiệu tích cực, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) vẫn là yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ.

Cụ thể:

• CPI tháng 5/2026 tăng 0,3% so với tháng trước, là mức tăng thấp nhất trong ba tháng gần đây.
• So với cùng kỳ năm 2025, CPI tháng 5 tăng 5,6%.
• CPI bình quân 5 tháng đầu năm 2026 tăng 4,31% so với cùng kỳ năm trước.

Mặc dù giá xăng dầu trong nước tiếp tục được điều hành ở mức thấp hơn nhiều quốc gia trong khu vực, góp phần hỗ trợ ổn định giá cả, nhưng việc điều chỉnh đồng thời nhiều mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quản lý như điện, giáo dục và y tế có thể tạo hiệu ứng lan tỏa đến chi phí sản xuất, vận tải, thương mại và tiêu dùng.

Vì vậy, Bộ Tài chính đề nghị việc điều chỉnh giá các dịch vụ thiết yếu cần được xây dựng theo lộ trình phù hợp, tránh tạo áp lực lớn lên lạm phát và đời sống người dân.

Bảo đảm nguồn cung điện phục vụ mục tiêu tăng trưởng

Ngoài vấn đề điều hành giá, Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm nguồn cung điện ổn định cho nền kinh tế.

Theo đó, Bộ kiến nghị Bộ Công Thương làm việc với các tập đoàn năng lượng để:

• Rà soát và nâng kế hoạch sản lượng sản xuất, khai thác.
• Chủ động xây dựng các kịch bản điều tiết hệ thống điện.
• Không để xảy ra tình trạng thiếu điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt.
• Đáp ứng nhu cầu điện phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số.

Bên cạnh đó, công tác quản lý giá cũng cần được tăng cường nhằm hạn chế tình trạng tăng giá bất thường trong mùa cao điểm hoặc khi xảy ra thiên tai, mưa bão.

Vốn FDI tiếp tục tăng mạnh

Đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế Việt Nam.

Theo Bộ Tài chính:

• Tổng vốn FDI đăng ký trong 5 tháng đầu năm 2026 ước đạt trên 24 tỷ USD, tăng 33,4% so với cùng kỳ.
• Vốn FDI thực hiện đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6%.

Nhiều dự án quy mô lớn của các tập đoàn quốc tế như Samsung, SK (Hàn Quốc) và BYD (Trung Quốc) đã được cấp phép đầu tư tại Thái Nguyên, Nghệ An, Tây Ninh và nhiều địa phương khác.

Bộ Tài chính đề nghị các địa phương tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ nhà đầu tư rút ngắn thời gian triển khai dự án, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và mở rộng năng lực sản xuất.

Xem thêm: Công Bố Hệ Số PVout 2026: Cách Tính Sản Lượng Điện Mặt Trời Chính Xác 

Điều hành giá điện cần cân bằng nhiều mục tiêu

Giá điện là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp cũng như chi tiêu của hộ gia đình. Việc điều chỉnh giá không chỉ tác động đến ngành điện mà còn ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.

Do đó, cơ quan quản lý cần cân bằng giữa các mục tiêu:

• Đảm bảo nguồn lực cho ngành điện phát triển bền vững.
• Kiểm soát lạm phát và ổn định mặt bằng giá.
• Hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất.
• Duy trì sức mua của người dân.
• Bảo đảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2026.

Các số liệu kinh tế 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực với IIP tăng hơn 9%, bán lẻ tăng hơn 11%, gần 11 triệu lượt khách quốc tế, FDI đăng ký trên 24 tỷ USD và FDI giải ngân đạt 9,75 tỷ USD. Tuy nhiên, khi CPI bình quân tăng 4,31% và CPI tháng 5 tăng 5,6% so với cùng kỳ, việc điều chỉnh giá điện, giáo dục và y tế cần được tính toán thận trọng nhằm hạn chế áp lực lên lạm phát, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026.

Xem thêm: Bộ Tài chính: Điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế năm 2026 cần tính toán kỹ