Điện mặt trời tiếp tục lập kỷ lục tăng trưởng trong năm 2025
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành năng lượng khi điện mặt trời trở thành nguồn điện có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất trên thế giới. Theo báo cáo Global Electricity Review 2026 của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, sản lượng điện mặt trời toàn cầu đã tăng thêm 636 terawatt-giờ (TWh), cao hơn 33% so với mức kỷ lục 479 TWh của năm 2024.
Đây cũng là năm thứ tư liên tiếp điện mặt trời giữ vị trí là nguồn điện có mức tăng sản lượng tuyệt đối lớn nhất, phản ánh xu hướng chuyển dịch sang năng lượng tái tạo đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu.
Trung Quốc bổ sung điện mặt trời nhiều hơn phần còn lại của thế giới
Điểm nổi bật nhất trong bức tranh năng lượng năm 2025 là sự tăng trưởng vượt bậc của Trung Quốc. Riêng quốc gia này đã bổ sung 336 TWh điện mặt trời, nhiều hơn tổng mức tăng của toàn bộ các quốc gia còn lại, chỉ đạt khoảng 300 TWh.
Để dễ hình dung, lượng điện mặt trời tăng thêm của Trung Quốc trong một năm còn lớn hơn tổng lượng điện tiêu thụ cả năm của Vương quốc Anh, ước khoảng 322 TWh.
Ngoài Trung Quốc, các khu vực có mức tăng đáng kể gồm:
- Châu Á (không bao gồm Trung Quốc): 90 TWh
- Bắc Mỹ: 86 TWh
- Châu Âu: 80 TWh
- Mỹ Latinh và Caribbean: 24 TWh
- Trung Đông: 10 TWh
- Châu Đại Dương: 6 TWh
- Châu Phi: 4 TWh
Những con số này cho thấy quy mô phát triển điện mặt trời của Trung Quốc đang tạo ra khoảng cách rất lớn so với các khu vực còn lại trên thế giới.
Điện mặt trời đáp ứng phần lớn nhu cầu điện tăng thêm toàn cầu
Một trong những điểm đáng chú ý của năm 2025 là điện mặt trời đã đáp ứng khoảng 75% nhu cầu điện tăng thêm trên toàn cầu.
Thông thường, khi nhu cầu điện tăng, các quốc gia sẽ phải tăng sản lượng từ than đá, khí tự nhiên hoặc dầu mỏ. Tuy nhiên, năm 2025 ghi nhận xu hướng hoàn toàn khác khi điện mặt trời phát triển đủ nhanh để đáp ứng phần lớn nhu cầu điện mới, góp phần giảm sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng hóa thạch.
Đây được xem là một tín hiệu tích cực đối với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng trên toàn cầu.
Xem thêm: Điện mặt trời mái nhà được bán tối đa 50% sản lượng dư lên lưới
Lần đầu sản lượng điện hóa thạch giảm không do suy thoái kinh tế
Theo báo cáo của Ember, năm 2025 có thể là lần đầu tiên sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch trên thế giới giảm mà không xuất phát từ suy thoái hoặc đình trệ kinh tế.
Động lực chính đến từ sự phát triển nhanh của năng lượng sạch tại hai quốc gia đông dân nhất thế giới:
- Trung Quốc giảm khoảng 56 TWh điện từ nhiên liệu hóa thạch.
- Ấn Độ giảm khoảng 52 TWh.
Trong khi đó, sản lượng điện hóa thạch vẫn tăng nhẹ tại Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và một số khu vực khác. Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi năng lượng đang diễn ra với tốc độ không đồng đều giữa các quốc gia.
Vì sao Trung Quốc giữ vị thế dẫn đầu?
Trung Quốc hiện là quốc gia giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng điện mặt trời toàn cầu, từ sản xuất polysilicon, wafer, cell đến tấm pin hoàn chỉnh.
Lợi thế về quy mô sản xuất giúp nước này:
- Giảm đáng kể chi phí sản xuất tấm pin mặt trời.
- Đẩy nhanh tốc độ triển khai các dự án điện mặt trời.
- Mở rộng công suất với quy mô lớn trong thời gian ngắn.
- Tăng khả năng cung ứng cho thị trường toàn cầu.
Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng của Trung Quốc cũng khiến thị trường điện mặt trời thế giới chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ các chính sách thương mại, năng lực sản xuất và biến động của quốc gia này.
Điện mặt trời đang trở thành trụ cột của hệ thống năng lượng mới
So với sự phục hồi ngắn hạn của điện than sau đại dịch COVID-19 vào năm 2021, mức tăng trưởng của điện mặt trời trong giai đoạn hiện nay mang tính bền vững hơn. Nguyên nhân đến từ việc các quốc gia liên tục đầu tư và đưa vào vận hành thêm các dự án mới, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu phục hồi kinh tế.
Xu hướng này cho thấy điện mặt trời không còn là nguồn năng lượng bổ sung mà đang từng bước trở thành một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống điện toàn cầu.
Nếu tốc độ đầu tư tiếp tục được duy trì trong những năm tới, điện mặt trời được kỳ vọng sẽ đóng vai trò ngày càng lớn trong việc đáp ứng nhu cầu điện, giảm phát thải carbon và thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang nền kinh tế năng lượng sạch.
Năm 2025 là một năm mang tính bước ngoặt đối với ngành điện mặt trời thế giới. Với mức tăng 636 TWh, trong đó riêng Trung Quốc đóng góp 336 TWh, điện mặt trời không chỉ lập kỷ lục mới mà còn đáp ứng 75% nhu cầu điện tăng thêm trên toàn cầu. Những kết quả này cho thấy năng lượng mặt trời đang trở thành động lực quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng, góp phần giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và định hình hệ thống điện bền vững trong tương lai.
Nguồn tham khảo: Trung Quốc bổ sung công suất điện mặt trời nhiều hơn toàn bộ phần còn lại của thế giới – VnEconomy