Trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng chú trọng kiểm soát chi phí năng lượng và giảm phát thải carbon, điện mặt trời áp mái đang trở thành một trong những giải pháp được quan tâm. Tại Việt Nam, GreenYellow Vietnam phát triển các dự án năng lượng tái tạo theo mô hình đầu tư và hợp đồng mua bán điện (PPA), giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn điện mặt trời mà không nhất thiết phải tự bỏ vốn đầu tư ban đầu.
Không chỉ tập trung vào lắp đặt tấm pin mặt trời, GreenYellow còn tham gia vào quá trình huy động vốn, phát triển dự án, xây dựng và vận hành hệ thống. Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng chuyển dịch từ việc doanh nghiệp tự sở hữu thiết bị sang sử dụng năng lượng như một dịch vụ dài hạn.
1. GreenYellow Vietnam là ai?
GreenYellow là doanh nghiệp năng lượng có nguồn gốc từ Pháp, được thành lập năm 2007, hoạt động trong lĩnh vực phát triển năng lượng tái tạo và tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng.
Theo thông tin công bố của doanh nghiệp, GreenYellow bắt đầu hoạt động tại Việt Nam từ năm 2020, với các dự án điện mặt trời áp mái tại hệ thống trung tâm thương mại GO! Mall.
Từ những dự án đầu tiên trong lĩnh vực bán lẻ, công ty dần mở rộng hoạt động sang các nhà máy sản xuất, khu công nghiệp và những doanh nghiệp có nhu cầu tiêu thụ điện lớn.
Trên website chính thức, GreenYellow Vietnam hiện giới thiệu các chỉ số hoạt động đáng chú ý:
- 250 MWp công suất điện mặt trời.
- 250 dự án năng lượng thuộc danh mục hoạt động.
- 130 khách hàng thương mại và công nghiệp (C&I).
- 120 triệu EUR tổng giá trị đầu tư.
Đây là các số liệu do doanh nghiệp công bố trên website, phản ánh quy mô danh mục năng lượng tổng thể, không chỉ riêng các dự án điện mặt trời mái nhà.
Sự phát triển của GreenYellow tại Việt Nam cho thấy nhu cầu sử dụng năng lượng tái tạo không còn giới hạn ở những doanh nghiệp lớn. Ngày càng nhiều cơ sở sản xuất và thương mại quan tâm đến giải pháp giảm chi phí điện dài hạn thông qua khai thác nguồn năng lượng tại chỗ.
2. Mô hình Solar PPA: Doanh nghiệp sử dụng điện mặt trời mà không phải tự đầu tư hệ thống
Một trong những hướng kinh doanh nổi bật của GreenYellow Vietnam là phát triển điện mặt trời áp mái thông qua mô hình Solar PPA (Power Purchase Agreement – Hợp đồng mua bán điện).
Khác với hình thức doanh nghiệp tự mua và sở hữu toàn bộ hệ thống điện mặt trời, mô hình PPA cho phép một đơn vị đầu tư phát triển hệ thống để cung cấp điện theo các điều khoản đã thỏa thuận.
Trong mô hình GreenYellow giới thiệu, doanh nghiệp có thể tiếp cận giải pháp 0 CAPEX, tức không phải bố trí vốn đầu tư ban đầu cho hệ thống điện mặt trời theo cấu trúc hợp đồng phù hợp.
Đơn vị phát triển dự án đảm nhận các công việc từ khảo sát, thiết kế, thu xếp tài chính đến thi công, vận hành và bảo trì. Doanh nghiệp sử dụng điện thanh toán theo cơ chế được quy định trong hợp đồng.
Tuy nhiên, 0 CAPEX không đồng nghĩa với việc được sử dụng điện miễn phí. Hiệu quả tài chính thực tế phụ thuộc vào giá điện thỏa thuận, sản lượng điện tiêu thụ, thời hạn hợp đồng và các điều kiện thương mại khác.
Vì sao mô hình PPA được doanh nghiệp quan tâm?
Lợi ích đáng chú ý của mô hình này là giảm áp lực vốn đầu tư ban đầu, đặc biệt với những nhà máy cần ưu tiên nguồn lực cho máy móc, dây chuyền sản xuất và mở rộng hoạt động kinh doanh.
Ngoài ra, việc phân chia trách nhiệm kỹ thuật và bảo trì cho nhà phát triển dự án có thể giúp doanh nghiệp giảm khối lượng công việc liên quan đến vận hành hệ thống điện mặt trời.
Dù vậy, doanh nghiệp vẫn cần đánh giá cẩn thận các yếu tố về giá điện, khả năng sử dụng điện tại chỗ, chất lượng mái nhà, quyền sử dụng mặt bằng và trách nhiệm của các bên trong suốt thời gian hợp tác.
Hệ thống điện mặt trời áp mái tại nhà máy Vinatex Phú Hưng, một trong những dự án được GreenYellow công bố tại Việt Nam.
3. Dấu ấn GreenYellow tại các nhà máy và cơ sở thương mại
Tại thị trường Việt Nam, danh mục đối tác và dự án của GreenYellow trải rộng trên nhiều lĩnh vực như sản xuất điện tử, dệt may và bán lẻ.
Dự án New Wing (Foxconn)
GreenYellow hợp tác với New Wing, doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Foxconn, triển khai ba dự án điện mặt trời áp mái tại các nhà máy New Wing 1, 2 và 3.
Theo hồ sơ dự án được công bố, tổng công suất lắp đặt đạt khoảng 16 MWp, với 28.885 tấm pin được bố trí trên diện tích mái khoảng 74.368 m².
Sản lượng điện hằng năm được công bố ở mức khoảng 17.700 MWh.
Đây là ví dụ về khả năng triển khai điện mặt trời áp mái trên các nhà máy sản xuất điện tử có diện tích lớn, đồng thời phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn kỹ thuật và vận hành sản xuất.
Dự án TAL Apparel
Trong lĩnh vực dệt may, GreenYellow hợp tác với TAL Apparel triển khai hai hệ thống điện mặt trời áp mái tại các nhà máy TAV và VNG.
Theo thông tin dự án trên website công ty, tổng công suất hai hệ thống đạt 4,43 MWp, với sản lượng điện dự kiến khoảng 4.770 MWh mỗi năm.
Dự án sử dụng gần 8.000 tấm pin mặt trời, bố trí trên tổng diện tích mái hơn 22.000 m².
Việc phát triển nguồn điện tái tạo ngay tại nhà máy góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất và những mục tiêu giảm phát thải trong chuỗi cung ứng dệt may.
Hợp tác với MM Mega Market
Bên cạnh các nhà máy công nghiệp, GreenYellow còn có hoạt động hợp tác với hệ thống MM Mega Market tại Việt Nam.
Các dự án điện mặt trời tại cơ sở bán lẻ cho thấy mô hình năng lượng phân tán có thể ứng dụng cho những công trình có diện tích mái lớn và nhu cầu tiêu thụ điện vào ban ngày.
Ở nhóm công trình này, việc khai thác điện mặt trời có thể giúp giảm lượng điện mua từ lưới trong những thời điểm hệ thống phát điện, tùy theo đặc điểm phụ tải và cấu hình vận hành.
4. GreenYellow tiếp tục mở rộng hợp tác trong năm 2026
Một diễn biến đáng chú ý là dự án hợp tác giữa GreenYellow và Vina Paper được công bố vào ngày 5/10/2026.
Theo Vietnam Investment Review, GreenYellow đã ký thỏa thuận triển khai hệ thống điện mặt trời áp mái tại nhà máy Vina Paper ở Bắc Ninh.
Dự án có công suất thiết kế 2,036 MWp, dự kiến tạo ra khoảng 2.306 MWh điện sạch mỗi năm và giúp tránh phát thải khoảng 1.520 tấn CO₂ hằng năm.
Các con số trên là dự báo cho dự án, không phải sản lượng hoặc mức giảm phát thải đã được đo đếm trong thực tế.
Đối với ngành giấy, nơi nhu cầu năng lượng đóng vai trò quan trọng trong chi phí sản xuất, việc bổ sung nguồn điện mặt trời có thể hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.
Sự hợp tác này cũng cho thấy GreenYellow tiếp tục khai thác cơ hội trong các ngành công nghiệp có mức tiêu thụ điện đáng kể.
5. Năng lực tài chính và vai trò của nguồn vốn quốc tế
Đối với các dự án điện mặt trời áp mái theo mô hình PPA, năng lực tài chính là yếu tố quan trọng không kém khả năng thiết kế và thi công.
Vì đơn vị phát triển phải thu xếp vốn cho dự án, việc tiếp cận các tổ chức tài chính có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ mở rộng danh mục đầu tư.
Ngày 11/9/2023, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) công bố thỏa thuận tài trợ trị giá 13,8 triệu USD với GreenYellow Smart Solutions Vietnam cho các dự án điện mặt trời áp mái tại Việt Nam.
Khoản tài trợ hướng đến phát triển các hệ thống điện mặt trời phục vụ khách hàng thương mại và công nghiệp.
Theo hồ sơ dự án của ADB, danh mục được đề xuất gồm 45 hệ thống điện mặt trời với tổng công suất 32,3 MW. Đây là quy mô dự án theo hồ sơ tài trợ, không nên hiểu là toàn bộ đã hoàn thành tại thời điểm ký kết.
Sự tham gia của các định chế tài chính quốc tế cho thấy mô hình đầu tư điện mặt trời phân tán có tiềm năng thu hút nguồn vốn phục vụ chuyển dịch năng lượng.
6. Mô hình PPA có phù hợp với mọi doanh nghiệp?
Dù mang lại khả năng tiếp cận điện mặt trời mà không cần tự đầu tư ban đầu, PPA không phải giải pháp phù hợp với mọi cơ sở sản xuất hoặc công trình thương mại.
Trước khi tham gia, doanh nghiệp cần cân nhắc:
- Phụ tải điện: Nhu cầu tiêu thụ điện ban ngày có đủ lớn và ổn định để tận dụng nguồn điện mặt trời hay không?
- Điều kiện mái: Kết cấu mái, thời hạn sử dụng công trình và các yêu cầu an toàn có phù hợp để lắp đặt hệ thống dài hạn không?
- Điều khoản tài chính: Giá điện, cơ chế điều chỉnh giá, nghĩa vụ thanh toán và phương án kết thúc hợp đồng được quy định như thế nào?
- Trách nhiệm vận hành: Ai chịu trách nhiệm bảo trì, xử lý sự cố, bảo hiểm và bảo đảm hiệu suất?
- Pháp lý: Phương án lắp đặt, đấu nối và giao dịch điện có đáp ứng các quy định áp dụng tại thời điểm triển khai không?
Việc đánh giá các yếu tố trên sẽ giúp doanh nghiệp xác định rõ lợi ích và nghĩa vụ trước khi lựa chọn phương án đầu tư.
7. Triển vọng của GreenYellow Vietnam trong quá trình chuyển dịch năng lượng
Sự phát triển của GreenYellow tại Việt Nam phản ánh xu hướng doanh nghiệp tìm kiếm các giải pháp năng lượng có tính linh hoạt về tài chính, vận hành và quản lý phát thải.
Từ những dự án tại trung tâm thương mại đến hệ thống điện mặt trời áp mái ở các nhà máy điện tử, dệt may và sản xuất giấy, GreenYellow đã xây dựng danh mục hoạt động trên nhiều lĩnh vực kinh tế.
Mô hình Solar PPA là một hướng tiếp cận đáng chú ý khi chuyển một phần bài toán đầu tư hệ thống điện mặt trời sang quan hệ hợp tác cung cấp năng lượng dài hạn.
Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình vẫn cần được đánh giá dựa trên dữ liệu vận hành thực tế, chi phí điện năng, điều khoản hợp đồng và những yêu cầu kỹ thuật, pháp lý liên quan.
Trong dài hạn, khả năng cung cấp nguồn điện ổn định, minh bạch về hiệu quả tài chính và duy trì chất lượng vận hành sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định giá trị của các dự án điện mặt trời áp mái đối với doanh nghiệp Việt Nam.