Điện mặt trời mái nhà đứng trước cơ hội mới
Tại hội thảo “Chuyển dịch năng lượng – Động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số” diễn ra ngày 9/6, đại diện Cục Điện lực (Bộ Công Thương) đã đưa ra nhiều thông tin đáng chú ý liên quan đến định hướng phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Theo ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, trong thời gian tới các doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà có thể được phép bán 100% lượng điện dư phát lên lưới điện quốc gia nếu hệ thống điện khu vực bảo đảm khả năng tiếp nhận và không xảy ra tình trạng quá tải.
Thông tin này được xem là tín hiệu tích cực đối với quá trình phát triển điện mặt trời mái nhà, đồng thời góp phần tận dụng hiệu quả hơn nguồn năng lượng sạch đang ngày càng được quan tâm tại Việt Nam.
Nhu cầu điện tăng cao trong năm 2026
Bộ Công Thương cho biết đã xây dựng 3 kịch bản tăng trưởng phụ tải điện trong năm 2026:
- Kịch bản cơ sở: Tăng trưởng phụ tải 5,5%.
- Kịch bản điều hành: Tăng trưởng phụ tải 11,7%.
- Kịch bản dự phòng: Tăng trưởng phụ tải 14,1%.
Trong những tháng đầu năm, đặc biệt từ tháng 4 đến nay, nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh do các đợt nắng nóng kéo dài. Riêng trong giai đoạn từ ngày 23 đến 27/5, công suất cực đại của hệ thống điện miền Bắc đã đạt gần 30.000 MW.
Theo dự báo của ngành điện, trong các đợt nắng nóng cao điểm vào tháng 6, 7 và 8, công suất cực đại của hệ thống điện quốc gia có thể lên tới 60.000 MW, trong khi khu vực miền Bắc có thể đạt khoảng 32.000 MW.
Những con số này cho thấy áp lực rất lớn đối với công tác bảo đảm cung ứng điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
Vì sao cần phát triển điện mặt trời và năng lượng tái tạo?
Trong bối cảnh nhu cầu điện liên tục tăng trưởng, việc bổ sung các nguồn điện mới trở thành yêu cầu cấp thiết.
Theo Cục Điện lực, điện mặt trời và điện gió sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Đặc biệt, khu vực miền Bắc vẫn còn nhiều dư địa để phát triển các dự án năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, do cường độ bức xạ mặt trời tại miền Bắc thấp hơn so với miền Trung và miền Nam nên hiệu quả đầu tư điện mặt trời cũng khác nhau giữa các vùng. Vì vậy, Bộ Công Thương đã xây dựng khung giá điện riêng theo từng khu vực nhằm phù hợp với điều kiện phát triển thực tế.
Điện mặt trời mái nhà có thể bán 100% điện dư như thế nào?
Theo thông tin từ Cục Điện lực, việc cho phép bán toàn bộ lượng điện dư lên lưới sẽ phụ thuộc vào khả năng tiếp nhận của hệ thống điện tại từng khu vực.
Nếu lưới điện còn dư công suất và không xảy ra tình trạng quá tải, lượng điện mặt trời không sử dụng hết hoàn toàn có thể được đưa lên lưới điện quốc gia.
Ví dụ, trong các dịp nghỉ lễ, cuối tuần hoặc thời điểm doanh nghiệp tạm ngừng sản xuất, hệ thống điện mặt trời vẫn tiếp tục phát điện. Thay vì bị cắt giảm hoặc lãng phí, toàn bộ sản lượng điện dư có thể được phát lên lưới nếu đáp ứng các điều kiện kỹ thuật và quy định liên quan.
Đây được xem là giải pháp giúp tận dụng hiệu quả hơn nguồn năng lượng tái tạo và giảm áp lực đầu tư các nguồn điện truyền thống.
Vai trò ngày càng quan trọng của hệ thống lưu trữ năng lượng BESS
Bên cạnh việc phát triển điện mặt trời, Bộ Công Thương cũng yêu cầu các đơn vị ngành điện nghiên cứu và đẩy mạnh đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS).
Giải pháp này giúp:
- Lưu trữ điện năng vào thời điểm dư thừa.
- Bổ sung điện cho hệ thống vào giờ cao điểm.
- Nâng cao tính linh hoạt trong vận hành lưới điện.
- Giảm nguy cơ quá tải cục bộ.
- Tăng khả năng hấp thụ nguồn năng lượng tái tạo.
Trong bối cảnh phụ tải điện buổi tối đang tăng nhanh hơn ban ngày, hệ thống lưu trữ năng lượng được xem là một trong những giải pháp quan trọng để bảo đảm vận hành ổn định và hiệu quả.
Điều chỉnh chính sách giá điện để phù hợp thực tế
Theo các chuyên gia tham dự hội thảo, giá điện không phải là công cụ duy nhất để điều tiết thị trường điện.
Việc điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường được kỳ vọng sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng điện, giảm áp lực cho hệ thống và khuyến khích đầu tư vào các giải pháp tiết kiệm năng lượng cũng như lưu trữ điện.
Đồng thời, một môi trường chính sách ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo cao sẽ tạo niềm tin cho doanh nghiệp đầu tư dài hạn vào lĩnh vực năng lượng sạch.
Kết luận
Việc nghiên cứu cơ chế cho phép điện mặt trời mái nhà bán 100% lượng điện dư lên lưới cho thấy định hướng ngày càng cởi mở của cơ quan quản lý đối với năng lượng tái tạo. Trong bối cảnh nhu cầu điện dự báo tiếp tục tăng mạnh, đây có thể trở thành giải pháp quan trọng giúp khai thác hiệu quả nguồn điện sạch, giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia và thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng bền vững tại Việt Nam.
Xem thêm: Cục Điện lực nêu điều kiện để bán 100% điện mặt trời mái nhà dư lên lưới