Bộ Công Thương đề xuất áp dụng giá điện theo giờ cho hộ gia đình
Bộ Công Thương đang đề xuất nghiên cứu áp dụng giá điện theo thời gian sử dụng (Time of Use – TOU) đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt. Đây là một trong những nội dung nổi bật trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đang được Bộ Tư pháp thẩm định.
Theo dự thảo, Luật chỉ quy định các nguyên tắc chung về cơ chế giá điện, còn việc xây dựng và điều chỉnh biểu giá bán lẻ điện sẽ do Chính phủ quy định nhằm bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của thị trường điện.
Hiện nay, đa số hộ gia đình tại Việt Nam vẫn đang áp dụng biểu giá bán lẻ điện theo bậc thang. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cho biết phụ tải điện khu vực dân cư ngày càng chiếm tỷ trọng lớn và tập trung vào các khung giờ cao điểm, tạo áp lực đáng kể lên hệ thống điện quốc gia.
Giá điện theo thời gian sử dụng (TOU) là gì?
TOU (Time of Use) là cơ chế tính tiền điện dựa trên thời điểm khách hàng sử dụng điện trong ngày thay vì chỉ tính theo tổng sản lượng điện tiêu thụ.
Theo định hướng nghiên cứu, biểu giá điện sẽ được chia thành ba khung giờ:
- Giờ cao điểm: Giá điện cao nhất do nhu cầu sử dụng điện lớn.
- Giờ bình thường: Mức giá trung bình.
- Giờ thấp điểm: Giá điện thấp hơn nhằm khuyến khích người dân sử dụng điện vào thời điểm hệ thống còn dư công suất.
Mô hình này đã được nhiều quốc gia áp dụng nhằm giảm công suất đỉnh và tối ưu vận hành hệ thống điện.
Vì sao cần áp dụng giá điện theo giờ?
Theo Bộ Công Thương, nhu cầu sử dụng điện sinh hoạt đang tăng nhanh, đặc biệt vào buổi tối khi nhiều hộ gia đình đồng thời sử dụng điều hòa, bình nước nóng, bếp từ, máy giặt, máy sấy và nhiều thiết bị điện khác.
Khi phụ tải tăng cao trong cùng một thời điểm, ngành điện phải huy động thêm các nguồn phát có chi phí cao để đáp ứng nhu cầu, làm tăng chi phí vận hành hệ thống.
Việc nghiên cứu áp dụng giá điện theo giờ được kỳ vọng sẽ:
- Giảm áp lực cho hệ thống điện vào giờ cao điểm.
- Khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.
- Phản ánh sát hơn chi phí cung ứng điện.
- Giảm tình trạng bù chéo giữa các nhóm khách hàng.
- Từng bước phát triển thị trường điện cạnh tranh theo định hướng của Nhà nước.
Xem thêm: Bộ Tài chính: Điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế năm 2026 cần tính toán kỹ
Người dân sẽ chịu tác động như thế nào?
Nếu được áp dụng trong tương lai, người dân có thể chủ động điều chỉnh thời gian sử dụng các thiết bị tiêu thụ điện lớn để tối ưu chi phí tiền điện.
Ví dụ:
- Giặt quần áo vào khung giờ thấp điểm.
- Sạc xe điện vào ban đêm.
- Hẹn giờ bình nước nóng.
- Vận hành các thiết bị điện có công suất lớn ngoài giờ cao điểm.
Đây là cách nhiều quốc gia đang áp dụng để phân bổ nhu cầu sử dụng điện hợp lý hơn.
Dự thảo còn bổ sung nhiều chính sách về năng lượng sạch
Bên cạnh cơ chế giá điện theo giờ, dự thảo Luật Điện lực sửa đổi còn bổ sung nhiều quy định nhằm thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo.
Một số nội dung đáng chú ý gồm:
- Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
- Bổ sung quy định về hệ thống lưu trữ điện.
- Hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa đơn vị phát điện và khách hàng sử dụng điện lớn.
- Bổ sung quy định phát triển điện từ rác thải đô thị, chất thải rắn và sinh khối.
Ngoài ra, Bộ Công Thương vẫn đề xuất tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ tiền điện đối với hộ nghèo, hộ chính sách và các đối tượng yếu thế.
Việc nghiên cứu áp dụng giá điện theo thời gian sử dụng đối với hộ gia đình được xem là bước đi nhằm hiện đại hóa thị trường điện Việt Nam, góp phần sử dụng năng lượng hiệu quả và giảm áp lực lên hệ thống điện.
Tuy nhiên, đây mới là nội dung trong dự thảo Luật Điện lực sửa đổi và chưa được áp dụng chính thức. Các khung giờ, mức giá cụ thể và lộ trình triển khai sẽ tiếp tục được nghiên cứu, lấy ý kiến trước khi ban hành.
Xem thêm: Bộ Công thương muốn áp dụng giá điện theo giờ với hộ gia đình – Báo Sức Khỏe & Đời Sống